Nepfactuur, gewijzigd rekeningnummer of CEO-fraude herkennen
Bij deze vormen van fraude breekt niemand in je computer in. Een oplichter haalt jou of een collega over om zelf geld over te maken. Je herkent niet elke nepmail, maar met een paar vaste afspraken zorg je dat een nepmail niet genoeg is om te betalen.
Drie vormen
| Vorm | Wat gebeurt er? | Typisch bericht |
|---|---|---|
| Gewijzigd rekeningnummer (factuurfraude) | Een echte factuur, alleen het IBAN is anders. De factuur is onderschept en aangepast, of de mailbox van de leverancier is overgenomen. | "Wegens een bankwissel graag vanaf nu betalen op ons nieuwe rekeningnummer." |
| CEO-fraude | Iemand die betalingen doet, krijgt een opdracht die van de directeur of eigenaar lijkt te komen. | "Ik zit in een overleg. Kun je dit vandaag nog overmaken? Bespreek het nog niet met anderen." |
| Nepfactuur | Een factuur voor iets wat je niet hebt besteld, of die van een bekend bedrijf lijkt te komen, met een link of rekeningnummer van de oplichter. | "Je abonnement wordt opgeschort. Betaal binnen 24 uur." |
Lijkt een factuur van WebOké te komen, kijk dan in Mijn WebOké bij Mijn Facturen of hij daar staat. Zie Is deze mail echt van WebOké? Phishing herkennen en de actiecode gebruiken. Gaat het om een verlenging of registratie van je domein, lees dan Mails van ICANN of de registry over je domein: echt of nep, en wat moet je doen?
Signalen
- Een wijziging van rekeningnummer. Dat is altijd een moment om te controleren, ook als de rest klopt.
- Tijdsdruk: het moet vandaag, voor de bank sluit.
- Geheimhouding of de normale procedure overslaan: "doe het even buiten het systeem om".
- Een afzender of antwoordadres dat bijna klopt, of een privéadres "omdat ik onderweg ben".
- Een "advocaat" of "accountant" die de opdracht komt bevestigen.
- Een factuur die er anders uitziet dan normaal, of waarvan je de bestelling niet kent.
De afspraken die het tegenhouden
- Bel terug op een bekend nummer. Bij elk nieuw rekeningnummer en elk ongewoon betaalverzoek bel je de afzender. Niet op het nummer uit de mail of de factuur, maar op een nummer dat je al had: uit je administratie, het contract of de website die je zelf intypt.
- Antwoord niet op de mail. Met Beantwoorden kun je bij de oplichter uitkomen, omdat een mail een ander antwoordadres kan hebben. Wil je mailen, typ het adres dan zelf in.
- Vier ogen. Nieuwe begunstigden, gewijzigde rekeningnummers en betalingen boven een vast bedrag laat je door een tweede persoon controleren. Werk je alleen, houd dan een vaste wachttijd aan en bel eerst terug.
- Geen uitzonderingen via mail of chat. Spreek met de directie zelf af dat niemand per mail of WhatsApp vraagt om de procedure over te slaan. Dan is zo'n verzoek per definitie verdacht.
- Vergelijk met je administratie. Het rekeningnummer van een vaste leverancier staat in je boekhouding. Vergelijk het op elke factuur.
De naamcontrole van je bank
Sinds 9 oktober 2025 controleren banken in de eurozone bij een overboeking of de naam die je invult past bij het rekeningnummer. In het Engels heet dat Verification of Payee. Je bank laat zien of de naam klopt, bijna klopt of niet klopt, voordat je de betaling bevestigt. Dat is wettelijk vastgelegd in Verordening (EU) 2024/886.
- Krijg je een waarschuwing dat de naam niet klopt, betaal dan niet en bel de leverancier op een bekend nummer.
- Een goede uitslag zegt alleen dat naam en rekening bij elkaar horen, niet dat de ontvanger eerlijk is. Zet de oplichter op zijn factuur de naam van zijn eigen rekening, dan klopt de controle gewoon.
Toch betaald?
Dan telt elk uur.
- Bel direct je bank, op het nummer op je pas of de officiële website. Vraag of de betaling kan worden tegengehouden of teruggehaald.
- Bewaar alles: de mails, de factuur en het betaalbewijs. Verwijder niets.
- Doe aangifte bij de politie en meld het bij de Fraudehelpdesk via het meldformulier. De Fraudehelpdesk geeft advies en verzamelt meldingen; opsporen kan alleen de politie.
- Waarschuw de leverancier via een bekend nummer. Is zijn mailbox overgenomen, dan krijgen meer klanten nepberichten.
- Kwam de mail uit je eigen mailbox of die van een collega, dan is die mogelijk overgenomen. Volg Mailbox overgenomen of spam vanaf je adres: zo ruim je op.
Let op: heb je een oplichter betaald, dan ben je het bedrag aan de echte leverancier in principe nog steeds schuldig.
Meer over deze vormen van fraude lees je bij de Fraudehelpdesk: CEO-fraude, Het rekeningnummer op de factuur is aangepast en Onderschepte facturen. Hoe je een nepmail herkent, lees je in Phishing herkennen: zo lees je een link en een afzender.